Heb jij wel eens iets geleerd terwijl je aan het gamen was? Dan heb je misschien al te maken gehad met serious gaming! Dat klinkt misschien serieus, en dat is het ook, maar het is vooral leuk, leerzaam en nuttig tegelijk. In dit artikel leggen we uit wat serious gaming is, waarom het werkt, en geven we voorbeelden van games waar je écht iets van opsteekt.
Wat betekent “serious gaming”?
Serious gaming is een moeilijk woord voor een spel dat je speelt niet alleen om plezier te maken, maar ook om iets te leren of ergens beter in te worden. Het is dus een game met een doel. Je leert bijvoorbeeld rekenen, samenwerken of zelfs hoe je een probleem moet oplossen – maar dan op een leuke manier!
Denk aan een spel waarmee je leert programmeren, of een game waarbij je een stad moet bouwen en tegelijk leert over het milieu. Dat is serious gaming: leren door te spelen.
Waarom leren met games werkt
Leren uit een boek kan soms saai zijn. Maar in een game:
- Doe je actief mee
- Mag je fouten maken zonder dat het erg is
- Krijg je beloningen, punten of nieuwe levels
- Word je nieuwsgierig en gemotiveerd
Als je een game speelt, ben je vaak zó geconcentreerd bezig dat je niet eens merkt hoeveel je leert.
Voorbeelden van leerzame games
1. Games die je op school kunt gebruiken
CodeCombat
In deze game ben jij een ridder of held die monsters moet verslaan. Maar om dat te doen, moet je echte programmeertaal gebruiken, zoals Python! Je leert dus spelenderwijs hoe programmeren werkt.
Classcraft
Met deze game verandert je klas in een soort fantasy-avontuur. Je werkt samen met klasgenoten, verdient XP (ervaring), en leert ondertussen goed gedrag, samenwerken en verantwoordelijkheid.
Minecraft: Education Edition
De speciale schoolversie van Minecraft laat je niet alleen bouwen, maar ook leren. Je kunt bijvoorbeeld de binnenkant van een cel verkennen, een Romeinse stad bouwen of experimenten doen met chemie.
Games om beter te worden in bepaalde dingen
MindLight
Dit is een game voor kinderen die zich soms bang of onzeker voelen. De game helpt je om te leren kalmeren en om te gaan met spannende situaties. Je hoofdrolspeler maakt de wereld lichter met zijn gedachten – hoe rustiger jij bent, hoe helderder het spel wordt.
Re-Mission
In deze game vecht je als klein robotje tegen kankercellen in het lichaam. Het is speciaal gemaakt voor kinderen die kanker hebben (of hadden), zodat ze begrijpen wat er in hun lichaam gebeurt en waarom medicijnen belangrijk zijn.
DragonBox
Dit is een reken-/wiskundespel waarin je zó slim met getallen en vormen leert omgaan, dat je ongemerkt algebra leert – zonder dat je het doorhebt!
Games die je helpen om samen te werken of problemen op te lossen
Stop Disasters!
In deze game ben jij verantwoordelijk voor het beschermen van een stad tegen natuurrampen, zoals overstromingen of aardbevingen. Je leert hoe steden werken en hoe je slimme keuzes maakt.
SimCityEDU
Een leerzame versie van het bekende stad-bouwspel. Je bent burgemeester en moet keuzes maken over milieu, verkeer, geld en energie. Wat gebeurt er als je te veel fabrieken bouwt? Of juist te weinig huizen?
Peacemaker
In deze game probeer je vrede te brengen in een gebied waar mensen ruzie hebben. Je leert wat politiek is en hoe lastig het soms is om iedereen tevreden te houden.
Wat kun je leren van serious games?
Serious games zijn er voor allerlei soorten lessen en vaardigheden. Bijvoorbeeld:
- Taal en rekenen
- Programmeren en technologie
- Aardrijkskunde en geschiedenis
- Sociale vaardigheden en samenwerken
- Zelfvertrouwen en omgaan met emoties
Soms worden serious games ook gebruikt door volwassenen, bijvoorbeeld om te oefenen met een beroep, zoals piloot, dokter of soldaat.
Waarom gebruiken scholen steeds vaker games?
Veel scholen ontdekken dat leerlingen meer betrokken zijn als ze spelenderwijs leren. Bovendien:
- Kun je oefenen in je eigen tempo
- Durf je meer, omdat fouten maken niet erg is
- Wordt leren leuker, spannender en interactiever
Sommige leraren gebruiken games als beloning, anderen gebruiken ze juist als onderdeel van een les. En soms ontwerp je zelfs je eigen game, wat weer goed is voor je creativiteit!
Zijn alle games serious games?
Nee. Niet elke game is een serious game. Een serious game is speciaal gemaakt met een leerdoel of trainingsdoel. Gewone games (zoals Fortnite of FIFA) kunnen ook leerzaam zijn, maar dat is meestal niet het hoofddoel. Wel kun je daar dingen leren zoals:
- Reageren en plannen
- Engels oefenen
- Samenwerken of communiceren
Maar bij een serious game is het leren echt een belangrijk onderdeel van het spel.
De toekomst van leren met games
In de toekomst gaan we waarschijnlijk nóg meer leren met behulp van games. Denk aan:
- Virtual Reality (VR): Je zet een bril op en zit echt “in” het spel
- Augmented Reality (AR): Spelen met een tablet en de echte wereld tegelijk
- Slimme games: Games die zich aanpassen aan wat jij al kunt of nog moet leren
Misschien krijg je op school straks vaker lessen in gamevorm – of maak jij zelf een game voor een project!
Spelen is leren
Serious games laten zien dat leren niet saai hoeft te zijn. Door slim gebruik te maken van spelletjes, kun je nieuwe dingen ontdekken, oefenen met moeilijke situaties en zelfs andere mensen beter begrijpen. En het mooie is: je hebt er ook nog plezier in.
Dus de volgende keer dat iemand zegt: “Ben je alweer aan het gamen?”, kun jij zeggen: “Ja hoor – ik ben gewoon aan het leren!”





