Skip to Content

Leren rekenen met grafieken; 33 werkbladen en tips

Leren rekenen met grafieken; 33 werkbladen en tips

Grafieken leren aflezen en zelf maken? Hieronder vind je 33 werkbladen met voorbeelden voor thuis en op school. Kies zelf een passende oefening en print alleen de bladen die je nodig hebt. Begin met aantallen vergelijken en bouw daarna verder op naar assen, schaalverdeling en rekenen met gegevens.

Werkbladen

Bekijk eerst de soort grafiek en de getallen op het gekozen blad. Kan je kind de aantallen tellen, weet het wat een as is en begrijpt het de stapgrootte? Laat een leerling eerst vertellen wat de grafiek laat zien. Zo ontdek je of extra uitleg nodig is voordat er sommen worden gemaakt.

Stel je eigen printpakket samen

Kies zelf welke posters, kleurplaten of werkbladen je wilt gebruiken. Selecteer je favorieten en download ze samen als één printbare A4-PDF.

Selecteer je afbeeldingen
0 geselecteerd

Plaatjes tellen en een grafiek invullen

Laat bij ieder plaatje één vakje in de juiste kolom kleuren. Controleer samen of er evenveel gekleurde vakjes zijn als afbeeldingen. Een kind dat nog steun nodig heeft kan de plaatjes één voor één afstrepen.

Afbeeldingen tellen en een staafdiagram inkleuren
Afbeeldingen tellen en een staafdiagram inkleuren
Afbeeldingen tellen en een staafdiagram inkleuren
Afbeeldingen tellen en een staafdiagram inkleuren
Afbeeldingen tellen en een staafdiagram inkleuren
Afbeeldingen tellen en een staafdiagram inkleuren
Afbeeldingen tellen en een staafdiagram inkleuren
Fruit tellen en aantallen kleuren
Themaplaatjes tellen en in een grafiek zetten
Themaplaatjes tellen en in een grafiek zetten
Themaplaatjes tellen en in een grafiek zetten
Themaplaatjes tellen en in een grafiek zetten

Grafieken en beelddiagrammen aflezen

Lees eerst de titel en bekijk wat één blokje of plaatje betekent. Laat een kind daarna één hoeveelheid aanwijzen en pas vervolgens twee categorieën vergelijken. Controleer of een symbool voor één of meerdere stuks staat.

Een gekleurd staafdiagram aflezen en aantallen vergelijken
Een gekleurd staafdiagram aflezen en aantallen vergelijken
Vragen beantwoorden bij een beelddiagram
Vragen beantwoorden bij een beelddiagram
Vragen beantwoorden bij een beelddiagram
Vragen beantwoorden bij een beelddiagram
Vragen beantwoorden bij een beelddiagram
Vragen beantwoorden bij een beelddiagram
Afbeeldingen tellen en gegevens in een grafiek verwerken
Afbeeldingen tellen en gegevens in een grafiek verwerken
Afbeeldingen tellen en gegevens in een grafiek verwerken
Aantallen aflezen en vergelijken in grafieken

Rekenen met grafieken en assenstelsels

Deze bladen vragen meer dan alleen tellen. Bespreek de schaalverdeling en laat zien waar je gegevens afleest. Bij de assenstelsels werk je stap voor stap; kies die opdrachten pas wanneer plaatsbepaling en de notatie bekend zijn.

Aantallen aflezen en vergelijken in grafieken
Aantallen aflezen en vergelijken in grafieken
Aantallen aflezen en vergelijken in grafieken
Aantallen aflezen en vergelijken in grafieken
Een lijngrafiek aflezen en vragen beantwoorden
Vormen en figuren tekenen met een assenstelsel
Vormen en figuren tekenen met een assenstelsel
Vormen en figuren tekenen met een assenstelsel
Vormen en figuren tekenen met een assenstelsel

Wat is een grafiek?

Een grafiek is een visuele weergave van gegevens, vaak in de vorm van punten, lijnen of balken die samen een bepaald patroon laten zien.

Een grafiek kan bijvoorbeeld laten zien:

  • hoe de temperatuur gedurende een dag verandert,
  • hoeveel mensen er in een maand jarig zijn,
  • of hoeveel zakken chips er in een supermarkt verkocht worden per week.

Door gegevens in een grafiek te zetten, wordt informatie overzichtelijker en makkelijker te vergelijken.

Waarom rekenen met grafieken belangrijk is

Het leren werken met grafieken is niet alleen een vaardigheid voor school, maar ook voor het dagelijks leven. Denk aan:

  • Het lezen van een weerbericht.
  • Het begrijpen van een sportuitslag of ranglijst.
  • Het volgen van een verkiezingspeiling.
  • Het vergelijken van aanbiedingen in folders.

Kinderen leren hierdoor kritisch naar cijfers te kijken en verbanden te leggen. Het is een belangrijke voorbereiding op vakken als wiskunde, aardrijkskunde, economie en natuurkunde.

Verschillende soorten grafieken

Er zijn verschillende soorten grafieken die vaak in het onderwijs en dagelijks leven voorkomen.

Lijngrafiek

Een lijngrafiek bestaat uit punten die met elkaar verbonden zijn door lijnen. Deze laat goed zien hoe iets verandert in de tijd, bijvoorbeeld de groei van een plant of de buitentemperatuur gedurende de dag.

Staafdiagram

Met kleuters kun je eerst echte blokjes boven of naast elkaar leggen: één blokje per gekozen antwoord. Vergelijk welke rij het langst is en tel samen. Daarna kun je naar een eenvoudig staafdiagram met stapjes van één kijken. Lees met oudere kinderen ook de titel, categorieën en schaal; een langere staaf betekent alleen meer binnen die afgesproken schaal.

Een staafdiagram bestaat uit balken. De lengte van een balk geeft aan hoeveel of hoe groot iets is. Dit is handig om aantallen met elkaar te vergelijken, bijvoorbeeld hoeveel boeken kinderen per maand lezen.

Cirkeldiagram

Een cirkeldiagram (of taartdiagram) laat een geheel zien dat verdeeld is in stukken. Zo kun je bijvoorbeeld zien hoeveel procent van de leerlingen van een klas een bepaalde sport beoefent.

Puntenwolk

Een puntenwolk bestaat uit losse stippen. Deze laat verbanden zien tussen twee variabelen, bijvoorbeeld hoeveel tijd kinderen besteden aan gamen en hun cijfers voor rekenen.

Basisvaardigheden bij rekenen met grafieken

Om goed met grafieken te leren rekenen, moeten kinderen een aantal basisvaardigheden beheersen:

  1. Aflezen: Het kunnen aflezen van waarden op de horizontale en verticale as.
  2. Interpreteren: Begrijpen wat de grafiek laat zien.
  3. Rekenen: Kunnen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen of percentages berekenen met de waarden uit de grafiek.
  4. Vergelijken: Verschillen en overeenkomsten kunnen benoemen.
  5. Conclusies trekken: In eigen woorden kunnen uitleggen wat de grafiek duidelijk maakt.

Hoe leer je kinderen rekenen met grafieken?

Het leren rekenen met grafieken gaat stap voor stap. Hieronder een overzicht van mogelijke stappen in dit leerproces.

Stap 1: herkennen van een grafiek

Begin met uitleggen wat een grafiek is. Laat voorbeelden zien uit het dagelijks leven, zoals een weer-app, een sportuitslag of een verkeersbord met verkeersintensiteit.

Stap 2: oefenen met aflezen

Laat kinderen eerst eenvoudige vragen beantwoorden, zoals:

  • Hoeveel graden was het om 12:00 uur?
  • Hoeveel boeken zijn er in april gelezen?
  • Hoe groot is het grootste stukje van de taartdiagram?

Stap 3: vergelijken van gegevens

Geef opdrachten waarbij kinderen gegevens moeten vergelijken, bijvoorbeeld:

  • Welke maand had de meeste verjaardagen?
  • Op welk tijdstip was de temperatuur het laagst?

Stap 4: rekenen met gegevens

Wanneer kinderen de gegevens kunnen aflezen en vergelijken, kunnen ze ermee leren rekenen:

  • Hoeveel graden steeg de temperatuur tussen 10:00 en 15:00 uur?
  • Hoeveel meer boeken zijn er in mei gelezen dan in maart?
  • Welk percentage van de klas speelt voetbal?

Stap 5: zelf grafieken maken

Laat kinderen hun eigen grafieken maken, bijvoorbeeld over:

  • Hoeveel minuten ze per dag tv kijken.
  • Hoeveel fruit ze per week eten.
  • Hoeveel stappen ze per dag zetten.

Dit maakt het leren concreter en persoonlijker.

Voorbeelden van opdrachten

Hier volgen enkele voorbeeldopdrachten die je met kinderen kunt doen om te oefenen met grafieken.

Voorbeeld 1: lijngrafiek

Een grafiek laat de temperatuur zien van een zomerdag.

  • Vraag: Hoeveel graden was het om 14:00 uur?
  • Vraag: Hoeveel graden is de temperatuur gedaald tussen 18:00 en 22:00 uur?

Voorbeeld 2: staafdiagram

Een staafdiagram toont hoeveel ijsjes er per dag verkocht zijn in een week.

  • Vraag: Op welke dag zijn de meeste ijsjes verkocht?
  • Vraag: Hoeveel ijsjes zijn er in totaal in de week verkocht?

Voorbeeld 3: cirkeldiagram

Een cirkeldiagram laat zien welke sporten kinderen uit een klas doen: 40% voetbal, 30% zwemmen, 20% hockey, 10% tennis.

  • Vraag: Hoeveel kinderen doen er mee als er 20 leerlingen in de klas zijn?
  • Vraag: Hoeveel meer kinderen doen voetbal dan tennis?

Veelgemaakte fouten bij rekenen met grafieken

Kinderen (en soms ook volwassenen) maken vaak dezelfde fouten bij het werken met grafieken.

  1. Verkeerd aflezen van de as: Niet zien dat de as bijvoorbeeld sprongen van 2 of 5 maakt.
  2. Verwarren van percentages en aantallen: Een cirkeldiagram van 25% wordt soms verkeerd geïnterpreteerd.
  3. Te snel conclusies trekken: Denken dat een grafiek altijd een oorzakelijk verband laat zien, terwijl het alleen een verband weergeeft.
  4. Onzorgvuldig rekenen: Optel- of aftrekfouten maken bij berekeningen.

Door deze fouten te bespreken en kinderen feedback te geven, leren ze nauwkeuriger werken.

Tips voor ouders en leerkrachten

  • Maak het concreet: Gebruik grafieken die aansluiten bij de leefwereld van kinderen, zoals sport, weer of eten.
  • Gebruik digitale hulpmiddelen: Er zijn veel online tools waarmee kinderen zelf grafieken kunnen maken.
  • Varieer met werkvormen: Laat kinderen individueel werken, maar ook samen grafieken analyseren.
  • Stimuleer vragen stellen: Leer kinderen kritisch kijken en zelf vragen bedenken bij een grafiek.
  • Koppel aan andere vakken: Gebruik grafieken bij aardrijkskunde (klimaat), biologie (groei van planten) of economie (prijzen).

Voordelen van leren rekenen met grafieken

Het leren rekenen met grafieken heeft meerdere voordelen:

  • Het stimuleert analytisch denken.
  • Kinderen leren verbanden leggen tussen cijfers.
  • Ze ontwikkelen kritisch denken, omdat ze gegevens leren interpreteren.
  • Het vergroot hun inzicht in de wereld: van nieuws tot reclames.

Conclusie

Grafieken zijn een krachtig middel om informatie overzichtelijk en begrijpelijk te maken. Door kinderen te leren hoe ze grafieken moeten lezen, interpreteren en ermee moeten rekenen, krijgen ze een belangrijke vaardigheid voor school en het dagelijks leven.

Stap voor stap leren kinderen eerst herkennen, aflezen, vergelijken en uiteindelijk zelf grafieken maken. Met veel voorbeelden, concrete opdrachten en aansluiting bij hun eigen belevingswereld wordt dit niet alleen leerzaam, maar ook leuk.

Het rekenen met grafieken is dus meer dan een schoolse oefening: het is een vaardigheid voor het leven.

Zelf een grafiek maken in de klas

Kies een eenvoudige vraag met enkele antwoordmogelijkheden, bijvoorbeeld een favoriete kleur. Verzamel per kind één antwoord en leg vast wat je telt. Maak samen een tabel en teken daarna de staven. Vraag hoeveel kinderen antwoord gaven, welke keuze vaker voorkomt en wat het verschil is. Controleer of de aantallen in de tabel en grafiek overeenkomen.

Wil je verder met een verwant onderwerp? Bekijk ook telwerkbladen om hoeveelheden te oefenen en rekenvaardigheden per basisschoolgroep.

Meer inspiratie