Een nieuwe online rage heeft zich razendsnel genesteld in de digitale leefwereld van jongeren: Italiaanse brainrot. Wat begon als een ogenschijnlijk onschuldige stroom van absurdistische AI-memes met nep-Italiaanse woorden en lachwekkende figuren, is uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen – inclusief Nederland. Maar naarmate het aantal views toeneemt, groeit ook de maatschappelijke bezorgdheid. Wat is Italiaanse brainrot precies, waarom spreekt het jongeren zo aan, en wat zijn de mogelijke risico’s?
Wat is Italiaanse brainrot?
Italiaanse brainrot is een vorm van absurdistische internethumor die sterk leunt op door kunstmatige intelligentie gegenereerde beelden en stemmen. De stijl is bewust chaotisch, overprikkelend en betekenisloos – en juist dat maakt het zo aantrekkelijk voor veel jongeren. Centraal in deze memes staan hybride wezens zoals een ballerina met een cappuccinomok als hoofd (Ballerina Cappuccina) of een driepotige haai op sneakers (Tralalero Tralala).
De audio onder deze filmpjes bestaat uit pseudo-Italiaanse zinnen die vaak niets betekenen, maar ritmisch en komisch worden uitgesproken. Hierdoor ontstaat een hypnotiserend effect dat veel kijkers blijft boeien. Op TikTok en Instagram zijn duizenden video’s te vinden waarin jongeren de personages naspelen, de onzinteksten zingen of ermee dansen.
Het succes: absurditeit en escapisme
De populariteit van de Italiaanse brainrot sluit aan bij een eeuwenoude traditie van nonsensicale humor. Het draait niet om de inhoud, maar om klank, ritme en vorm. Het is de slapstick van het digitale tijdperk. De dubbelzinnigheid en zinloosheid maken het tegelijk grappig én kunstzinnig.
Deze filmpjes bombarderen je brein met visuele en auditieve impulsen. Er gebeurt zóveel tegelijk dat je brein geen tijd heeft om kritisch na te denken. Het is een prikkelbom, en voor veel jongeren voelt dat bijna als een feestje voor je hoofd.
Brainrot in de klas en op het schoolplein
Inmiddels heeft de hype ook de schoolpleinen en klaslokalen bereikt. Leerkrachten melden dat leerlingen de figuren tekenen in hun agenda’s, elkaar uitschelden met woorden als “Ballerina Cappuccina”, of in koor “Tralalero Tralala!” roepen tijdens de les. Op sociale media circuleren video’s waarin hele klassen meedoen aan de onzin, vaak zonder te begrijpen waar het over gaat.
Voor veel kinderen is het een sociaal spelletje geworden. Het gebruik van deze memes fungeert als een soort groepscode – wie de personages kent, hoort erbij. In die zin vervult brainrot een vergelijkbare rol als oude klop-klopgrappen of schoolpleinversjes, maar dan met een digitaal en globaal sausje.
TikTok als katalysator
Het succes van Italiaanse brainrot is onlosmakelijk verbonden met TikTok, waar de algoritmes perfect inspelen op deze vorm van content. De korte video’s worden automatisch aan nieuwe gebruikers getoond, waardoor een sneeuwbaleffect ontstaat. Inmiddels heeft de hashtag #italianbrainrot meer dan drie miljard views.
De rage werd extra aangejaagd toen influencers en beroemdheden de stijl overnamen in eigen content. Ook bedrijven sprongen in op de hype door advertenties te maken in brainrot-stijl, compleet met zingende AI-stemmen en chaotische beelden.
Grenzen van de grap: kritiek op inhoud
Toch is er niet alleen maar gelach. Steeds vaker klinkt er kritiek op de inhoud van sommige brainrot-video’s. Zo worden er video’s verspreid waarin godslastering voorkomt. Reformatorische scholen op Urk sloegen recent alarm omdat in sommige versies van Tralalero Tralala teksten voorkomen als “porco Allah”, een ernstige belediging binnen zowel christelijke als islamitische kringen.
Een ander controversieel personage is Bombardino Crocodilo, een hybride van een bommenwerper en een krokodil. Sommige video’s met dit figuur bevatten audiofragmenten die lijken te verwijzen naar actuele conflicten zoals het geweld in Gaza. In die context werden de memes als ongepast of zelfs kwetsend ervaren.
Experts waarschuwen dat memes snel gekaapt kunnen worden door groepen met extremere bedoelingen – iets wat eerder ook gebeurde met het populaire figuur Pepe the Frog, dat van onschuldige kikker veranderde in een politiek symbool.
Brainrot als symptoom van online overconsumptie
De term brainrot, letterlijk ‘hersenrot’, duidt op het afsterven van kritisch denkvermogen door eindeloos consumeren van betekenisloze content. In 2024 werd het zelfs verkozen tot ‘woord van het jaar’ door Oxford University Press. Niet alleen verwijst het naar het gevoel van leegte na uren scrollen, maar ook naar de opmars van AI-gegeneerde rommelcontent die sociale media overspoelt.
Volgens Poels en Gielen kan langdurige blootstelling aan dit soort content leiden tot vervreemding en desinteresse in de echte wereld. De constante overprikkeling maakt dat jongeren steeds moeilijker tot rust kunnen komen en sneller grijpen naar steeds intensere prikkels.
Waarom jongeren er toch zo naar hunkeren
Toch is het te eenvoudig om brainrot enkel als iets slechts af te schilderen. Voor veel jongeren is het juist een creatieve uitlaatklep. Ze maken zelf memes, verzinnen personages, delen eigen verhalen rond Tralalero Tralala of Tung Tung Tung Sahur. Sommigen zien er zelfs een vorm van kunst in.
Bovendien speelt er een verlangen naar escapisme – even ontsnappen aan de dagelijkse stress of onzekerheid. Zeker in een wereld vol crises en prestatiedruk biedt de absurditeit van brainrot een welkome afleiding.
Daarnaast zorgt het voor verbinding. Jongeren herkennen elkaar in de referenties, bouwen samen online werelden en maken deel uit van een mondiale gemeenschap waarin alles mogelijk is – zolang het maar raar genoeg is.
Hoe ouders en leerkrachten ermee om kunnen gaan
Wat kunnen ouders en opvoeders doen met een fenomeen als Italiaanse brainrot? Wegnemen is lastig – en waarschijnlijk contraproductief. Volgens experts is het beter om nieuwsgierig te blijven. Vraag waar de personages vandaan komen. Lach mee. Speel zelfs mee, als het past.
Want zolang het binnen grenzen blijft, is brainrot voor veel jongeren gewoon een nieuwe vorm van spel. Een creatief universum waarin de realiteit even niet hoeft te kloppen. Maar zoals met alles online, blijft het belangrijk om ook rustmomenten te creëren en kinderen te leren reflecteren op wat ze zien en voelen.
Conclusie
Italiaanse brainrot is veel meer dan alleen een TikTok-hype. Het is een fenomeen dat perfect de tijdsgeest weerspiegelt: absurd, overprikkelend, grenzeloos, maar ook creatief, verbindend en speels. Tegelijkertijd dwingt het ons om na te denken over de impact van AI, digitale cultuur en mediaconsumptie op het jonge brein. Of we nu lachen, fronsen of klagen: Tralalero Tralala is voorlopig nog niet uitgezongen.
